2020 yılında dünya ekonomisini COVID-19 salgını şekillendirdi

2020 yılında dünya ekonomisini şekillendiren ana unsur, yaşanan COVID-19 pandemisi ve onun yarattığı olağanüstü koşullar oldu. Çin’de başlayarak tüm dünya geneline yayılan salgın, yılın ikinci çeyreğinde küresel ekonomide şok bir daralma etkisi yarattı. Tüm dünyada salgın ile mücadele en önemli gündem maddesi haline geldi.

Salgın ile mücadelenin ekonomik yönünde hükümetler, merkez bankaları ve uluslararası kurumlar devreye girdi. Hükümetler, şirketlere ve çalışanlara yönelik geniş hibe destekleri verdi. Merkez bankaları hükümetlerin artan harcamalarını desteklerken özel sektöre yönelik yardımlar için bankaları likidite yönünden fonladı. Verilen destekler kısa sürede etkisini gösterdi ve yılın ikinci yarısında dünya ekonomisi toparlanmaya başladı.

2020 yılında salgın, sonbahar aylarında dünya genelinde ikinci dalga ile yeniden etkisini artırdı. Ekonomik ve sosyal faaliyetler yeni kurallar altında ve kısıtlamalar ile sürdürüldü. Ekonomik ve sosyal hayatta uygulanmaya başlanan yeni kurallar, dünya ekonomisinde “yeni normal” olarak adlandırıldı.

2020’nin özellikle son çeyreğinde küresel ekonomiye ilişkin iyimserliği artıran unsur ise aşı çalışmaları oldu. Yıl sonuna doğru birçok aşının uygulama için onay alması, 2021 yılına girilirken ekonomiye yönelik beklentileri olumlu etkiledi.

Tüm bu gelişmelerin etkisiyle dünya ekonomisi 2020 yılında salgının etkileri ile yüzde 3,3 daralarak son on yılların en sert daralmasını yaşadı. Ekonomik daralma hemen hemen tüm bölge ve ülkelerde hissedildi.

Gelişmiş ekonomiler 2020 yılında yüzde 4,7 oranında küçüldü. Ekonomik daralma ABD’de yüzde 3,5, Euro Bölgesi’nde ise yüzde 6,6 olarak gerçekleşti. Gayrisafi yurtiçi hasıla Japonya’da yüzde 4,8, Birleşik Krallık yüzde 9,9 azalırken, diğer gelişmiş ülkeler de yüzde 2,1 küçülme yaşandı.

2020’de gelişmekte olan ekonomiler ise yüzde 2,2 daralma kaydetti. Bazı bölge ve ülkelerde küçülmeler daha sınırlı kaldı, örneğin gelişmekte olan Asya ülkelerinde daralma yüzde 1 oldu. Bu durum büyük ölçüde salgının başlangıç noktası olan Çin’in salgını erken atlatması ve aldığı önlemler ile 2020 yılında yüzde 2,3 büyümeyi başarmasından kaynaklandı. En büyük gelişen ekonomilerden biri olan Hindistan ise yüzde 8 daraldı.

Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde de küçülme yüzde 2 ile görece sınırlı kaldı. Orta Doğu ve Merkez Asya’da küçülme yüzde 2,9 olarak gerçekleşirken Sahra Altı Afrika ise 2020 yılında yüzde 1,9 küçülme ile daha hafif daralma kaydeden bölgeler arasında yer aldı. Salgından en olumsuz etkilenen bölgeler arasında yer alan Latin Amerika ülkeleri ise 2020 yılında yüzde 7 daralma yaşadı.